Φεύγα: κανόνες, πρώτο πούλι και εξάπορτο

Ίδια κατεύθυνση, διαφορετικά σπίτια

Κάθε παίκτης ξεκινά με δεκαπέντε πούλια μαζί, σε διαγώνια απέναντι γωνίες. Και οι δύο κινούνται αριστερόστροφα. Στόχος είναι να ολοκληρώσεις τη δική σου διαδρομή, να φέρεις όλα τα πούλια που απομένουν στο σπίτι σου και να τα μαζέψεις.

Στα διαγράμματα κρατάμε σταθερή την αρίθμηση των λευκών. Τα λευκά ξεκινούν στην 24, ακολουθούν 24→23→…→1 και τελειώνουν στις 1–6. Τα μαύρα ξεκινούν στη 12, ακολουθούν 12→11→…→1→24→…→13 και τελειώνουν στις 13–18. Επομένως, το σπίτι των μαύρων διαφέρει από εκείνο στις Πόρτες και στο Πλακωτό.

Αν μετράς από το δικό σου τέρμα, το σπίτι κάθε παίκτη είναι οι δικές του 1–6 και η αφετηρία η δική του 24. Μη χρησιμοποιείς τις σχετικές αριθμήσεις και των δύο πάνω στο ίδιο σταθερό διάγραμμα. Τα παραδείγματα εδώ ακολουθούν πάντα τους τυπωμένους αριθμούς των λευκών.

Ποιος ξεκινά;

Στην πρώτη παρτίδα κάθε παίκτης ρίχνει ένα ζάρι. Αν φέρουν το ίδιο, ξαναρίχνουν. Όποιος φέρει το μεγαλύτερο ζάρι ξεκινά ρίχνοντας δύο νέα ζάρια. Τα ζάρια που έκριναν ποιος αρχίζει δεν παίζονται ως πρώτη ζαριά. Σε αγώνα με συνέχεια ξεκινά ο νικητής της προηγούμενης παρτίδας. Εδώ, μετά από ισόπαλη παρτίδα ή σε νέο αγώνα γίνεται ξανά αρχική κλήρωση.

Πρώτα περνά ένα πούλι την αντίπαλη αφετηρία

Στην αρχή κινείς μόνο ένα πούλι. Δεν επιτρέπεται να κινήσεις δεύτερο μέχρι το πρώτο να περάσει την αρχική θέση του αντιπάλου. Δεν αρκεί να φτάσει ακριβώς εκεί, ακόμη κι αν η θέση είναι άδεια.

Για τα λευκά, η αντίπαλη αφετηρία είναι η 12. Το πρώτο πούλι πρέπει να φτάσει στην 11 ή πιο κάτω, δηλαδή να προχωρήσει τουλάχιστον δεκατρία βήματα από την 24. Μόλις περάσει, μπορείς να παίξεις το ζάρι που απομένει στην ίδια σειρά και με άλλο πούλι.

Οι διπλές δεν καταργούν τον περιορισμό. Στην αρχική θέση, με 6–6 τα λευκά παίζουν μία φορά 24→18. Το επόμενο εξάρι θα έφτανε στη 12, όπου βρίσκονται τα μαύρα. Το πρώτο πούλι δεν συνεχίζει και κανένα δεύτερο δεν έχει ελευθερωθεί ακόμη, οπότε τα άλλα τρία εξάρια δεν παίζονται.

Πώς παίζονται τα ζάρια

Το 5 και το 1 δίνουν μία κίνηση πέντε θέσεων και μία κίνηση μίας θέσης. Μπορείς να κινήσεις δύο πούλια ή το ίδιο δύο φορές. Στη δεύτερη περίπτωση πρέπει να επιτρέπονται τόσο η ενδιάμεση όσο και η τελική θέση. Δεν προσπερνάς ένα κλειστό πάτημα θεωρώντας τη ζαριά ένα ενιαίο εξάρι.

• Παίζεις και τα δύο ζάρια όταν γίνεται. Εξέτασε και τις δύο σειρές. Δεν επιτρέπεται να διαλέξεις κίνηση που αφήνει ζάρι αχρησιμοποίητο, αν άλλη νόμιμη ακολουθία παίζει και τα δύο.
• Αν παίζεται μόνο ένα, προτιμάς υποχρεωτικά το μεγαλύτερο όταν καθένα παίζεται χωριστά. Αν είναι νόμιμο μόνο το μικρότερο, παίζεις αυτό.
• Οι διπλές δίνουν τέσσερις κινήσεις. Το 3–3 δίνει τέσσερα τριάρια. Παίζεις και τα τέσσερα αν γίνεται, διαφορετικά όσα περισσότερα επιτρέπει η θέση.
• Πας πάσο μόνο χωρίς νόμιμη κίνηση. Μια κίνηση που δεν σε συμφέρει παραμένει υποχρεωτική, αν είναι η μόνη νόμιμη.

Ένα αντίπαλο πούλι αρκεί για να κλείσει θέση

Πατάς μόνο σε άδειες θέσεις ή σε δικά σου πούλια. Ένα και μόνο αντίπαλο πούλι κλείνει το πάτημα. Δεν υπάρχουν χτυπήματα, πλακώματα ή πούλια στην μπάρα. Μπορείς να περάσεις πάνω από κατειλημμένη θέση, αν είναι νόμιμο το σημείο όπου καταλήγει το συγκεκριμένο ζάρι.

Επειδή ένα μονό πούλι δεν κινδυνεύει να χτυπηθεί, το άπλωμα μπορεί να κλείσει περισσότερες θέσεις. Μπορεί όμως να περιορίσει και τις δικές σου κινήσεις. Σκέψου ποια πούλια σου θα έχουν χώρο να προχωρήσουν στην επόμενη ζαριά.

Οι δύο περιορισμοί στο εξάπορτο

Έξι συνεχόμενες θέσεις με δικά σου πούλια σχηματίζουν εξάπορτο. Ένα αντίπαλο πούλι ακριβώς πίσω του δεν περνά με ένα ζάρι, επειδή κάθε πιθανό πάτημα είναι κλειστό. Στη Φεύγα υπάρχουν δύο περιορισμοί:

1. Δεν επιτρέπεται να καταλάβεις και τις έξι θέσεις του δικού σου αρχικού εξαριού. Για τα λευκά είναι οι 19–24, για τα μαύρα οι 7–12. Εδώ ο έλεγχος γίνεται μετά από κάθε ζάρι. Δεν μπορείς να κλείσεις προσωρινά την έκτη θέση και να την ξανανοίξεις αργότερα στη σειρά.
2. Αν ο αντίπαλος συγκεντρώσει και τα δεκαπέντε πούλια στη μία θέση ακριβώς πίσω από το εξάπορτό σου, πρέπει να του ανοίξεις όταν το επιτρέπει η ζαριά. Εδώ η σειρά πρέπει να τελειώνει με άνοιγμα, εφόσον υπάρχει νόμιμη ακολουθία που το πετυχαίνει. Μέσα στις ακολουθίες που ανοίγουν, παίζεις τα περισσότερα δυνατά ζάρια. Αν καμία ακολουθία της ζαριάς δεν ανοίγει θέση, παίζεις τις συνηθισμένες νόμιμες κινήσεις και η υποχρέωση παραμένει.

Ο δεύτερος περιορισμός απαιτεί και τα δεκαπέντε αντίπαλα πούλια σε εκείνη τη μία θέση. Λίγα παγιδευμένα πούλια δεν αρκούν από μόνα τους. Άλλα εξάπορτα επιτρέπονται. Εδώ δεν προσθέτουμε ξεχωριστή απαγόρευση εξάπορτου στο αρχικό εξάρι του αντιπάλου.

Πότε και πώς μαζεύεις

Αρχίζεις να βγάζεις πούλια όταν όλα όσα σου απομένουν στο ταμπλό βρίσκονται στο σπίτι σου. Όσα έχεις ήδη μαζέψει μένουν έξω. Με τη δική σου αρίθμηση, σπίτι είναι οι θέσεις 1–6.

• Το ακριβές ζάρι βγάζει πούλι από την αντίστοιχη θέση: το 4 βγάζει από τη δική σου θέση 4.
• Μπορείς να παίξεις το ζάρι με άλλη νόμιμη κίνηση, αρκεί να τηρείς την υποχρεωτική χρήση των ζαριών.
• Με μεγαλύτερο ζάρι βγάζεις μόνο από την πιο μακρινή θέση που έχει πούλι σου. Αν έχεις πούλια στις δικές σου θέσεις 5 και 2, το 6 βγάζει από την 5, όχι από τη 2.

Η χρήση των περισσότερων ζαριών εξακολουθεί να προηγείται. Με δεκατέσσερα πούλια έξω, ένα στη δική σου θέση 3 και ζαριά 1 και 3, παίζεις 3→2 με το 1 και μετά βγάζεις με το 3. Αν έβγαζες κατευθείαν με το 3, θα άφηνες αχρησιμοποίητο ένα ζάρι που μπορούσε να παιχτεί.

Μέτρα προς το δικό σου τέρμα. Τα λευκά μαζεύουν μετά την τυπωμένη θέση 1, ενώ τα μαύρα μετά την τυπωμένη θέση 13. Κανένας παίκτης δεν κάνει δεύτερο γύρο του ταμπλό.

Νίκη και πόντοι

Κερδίζεις όταν μαζέψεις και τα δεκαπέντε πούλια. Παίρνεις 1 πόντο αν ο αντίπαλος έχει μαζέψει έστω ένα, ή 2 πόντους αν δεν έχει μαζέψει κανένα. Η νίκη με δύο πόντους λέγεται μαρς. Δεν υπάρχει τριπλή νίκη ή κύβος διπλασιασμού.

Μπορείς να παίξεις μία παρτίδα ή να τη συνδυάσεις με τα άλλα παιχνίδια στο Τρίο: Πόρτες, Πλακωτό και Φεύγα.

Για τα άλλα παιχνίδια, διάβασε τις Πόρτες και το Πλακωτό ή γύρισε στον οδηγό για το τάβλι. Κανόνες αναφοράς: Backgammon Galore: Fevga. Ο χρόνος ελέγχου των εξάπορτων ορίζεται ρητά παραπάνω, επειδή οι περιγραφές και οι τοπικές παραλλαγές διαφέρουν.