Πλακωτό: κανόνες, πλάκωμα και μάνα

Δεκαπέντε πούλια σε μία θέση

Κάθε παίκτης αρχίζει με όλα τα δεκαπέντε πούλια στην αφετηρία του, τη δική του θέση 24. Τα φέρνει στο σπίτι του και μετά τα μαζεύει. Οι δύο παίκτες κινούνται αντίθετα, όπως στις Πόρτες, αλλά ένα μονό πούλι μπορεί να μείνει παγιδευμένο στη θέση του.

Στα διαγράμματα η αρίθμηση είναι σταθερή από την πλευρά των λευκών. Τα λευκά ξεκινούν στην 24 και πηγαίνουν προς την 1, με σπίτι τις 1–6. Τα μαύρα ξεκινούν στην 1 και πηγαίνουν προς την 24, με σπίτι τις 19–24. Τα αριθμημένα παραδείγματα αφορούν τα λευκά.

Ποιος ξεκινά;

Στην πρώτη παρτίδα κάθε παίκτης ρίχνει ένα ζάρι. Αν φέρουν το ίδιο, ξαναρίχνουν. Όποιος φέρει το μεγαλύτερο ζάρι ξεκινά ρίχνοντας δύο νέα ζάρια. Τα ζάρια που έκριναν ποιος αρχίζει δεν παίζονται ως πρώτη ζαριά. Σε αγώνα με συνέχεια ξεκινά ο νικητής της προηγούμενης παρτίδας. Εδώ, μετά από ισόπαλη παρτίδα ή σε νέο αγώνα γίνεται ξανά αρχική κλήρωση.

Τι συμβαίνει όταν πλακώνεις

Πατάς σε άδεια θέση, σε δικά σου πούλια ή σε ένα μονό ακάλυπτο αντίπαλο πούλι. Στην τελευταία περίπτωση, το δικό σου κάθεται από πάνω και το πλακώνει. Το κάτω πούλι μένει στη θέση του. Δεν πηγαίνει σε μπάρα και δεν κινείται όσο είναι σκεπασμένο.

Μπορείς να προσθέσεις κι άλλα δικά σου πάνω από το πλάκωμα. Το παγιδευμένο πούλι ελευθερώνεται μόνο όταν φύγει και το τελευταίο δικό σου από πάνω. Αν το κρατούν δύο, η απομάκρυνση του ενός δεν αρκεί.

Μια θέση είναι κλειστή για σένα όταν έχει δύο ή περισσότερα αντίπαλα πούλια, ή ένα αντίπαλο που κρατά πλακωμένο δικό σου. Δεν μπορείς να ελευθερώσεις το πούλι σου πατώντας με άλλο δικό σου πάνω στον αντίπαλο που το σκεπάζει.

Το πλάκωμα επηρεάζει και μια διαδρομή δύο ζαριών. Με λευκό στην 7, μονό μαύρο στην 5 και ζαριά 2 και 1, το λευκό μπορεί να περάσει από την 5 και να τελειώσει στην 4. Το μαύρο πλακώνεται στην πρώτη κίνηση και ελευθερώνεται στη δεύτερη, αν δεν μένει άλλο λευκό από πάνω. Αν το λευκό σταματήσει στην 5 και το 1 παιχτεί αλλού, το πλάκωμα παραμένει.

Πώς παίζονται τα ζάρια

Το 5 και το 1 δίνουν μία κίνηση πέντε θέσεων και μία κίνηση μίας θέσης. Μπορείς να κινήσεις δύο πούλια ή το ίδιο δύο φορές. Στη δεύτερη περίπτωση πρέπει να επιτρέπονται τόσο η ενδιάμεση όσο και η τελική θέση. Δεν προσπερνάς ένα κλειστό πάτημα θεωρώντας τη ζαριά ένα ενιαίο εξάρι.

• Παίζεις και τα δύο ζάρια όταν γίνεται. Εξέτασε και τις δύο σειρές. Δεν επιτρέπεται να διαλέξεις κίνηση που αφήνει ζάρι αχρησιμοποίητο, αν άλλη νόμιμη ακολουθία παίζει και τα δύο.
• Αν παίζεται μόνο ένα, προτιμάς υποχρεωτικά το μεγαλύτερο όταν καθένα παίζεται χωριστά. Αν είναι νόμιμο μόνο το μικρότερο, παίζεις αυτό.
• Οι διπλές δίνουν τέσσερις κινήσεις. Το 3–3 δίνει τέσσερα τριάρια. Παίζεις και τα τέσσερα αν γίνεται, διαφορετικά όσα περισσότερα επιτρέπει η θέση.
• Πας πάσο μόνο χωρίς νόμιμη κίνηση. Μια κίνηση που δεν σε συμφέρει παραμένει υποχρεωτική, αν είναι η μόνη νόμιμη.

Η μάνα είναι το τελευταίο πούλι στην αφετηρία

Μάνα λέγεται όποιο πούλι μείνει τελευταίο στην αρχική σου θέση. Δεν είναι κάποιο σημαδεμένο πούλι που διαλέγεις από την αρχή. Το πλάκωμά της έχει ξεχωριστό κανόνα λήξης:

1. Αν πλακώσεις την αντίπαλη μάνα αφού έχει φύγει και το τελευταίο δικό σου πούλι από την αφετηρία σου, κερδίζεις αμέσως 2 πόντους, ακόμη κι αν απομένουν ζάρια.
2. Αν η δική σου μάνα είναι ακόμη στην αφετηρία, η παρτίδα συνεχίζεται. Κερδίζεις 2 πόντους μόλις φύγει, εφόσον η αντίπαλη μάνα παραμένει πλακωμένη.
3. Αν πλακωθούν και οι δύο μάνες, η παρτίδα τελειώνει ισόπαλη, χωρίς πόντους.

Για παράδειγμα, τα λευκά φτάνουν στην 1 και πλακώνουν το τελευταίο μαύρο της αφετηρίας. Αν έχουν ακόμη δικό τους πούλι στην 24, το πλάκωμα δεν αρκεί για να τελειώσει η παρτίδα. Πρέπει να απομακρύνουν και τη δική τους μάνα κρατώντας την άλλη πλακωμένη. Τα μαύρα μπορούν να απειλήσουν τη λευκή μάνα. Αυτόν τον κανόνα εφαρμόζουμε εδώ. Αν παίζεις αλλού με διαφορετική τοπική παραλλαγή, συμφωνήστε την πριν αρχίσετε.

Πότε και πώς μαζεύεις

Αρχίζεις να βγάζεις πούλια όταν όλα όσα σου απομένουν στο ταμπλό βρίσκονται στο σπίτι σου. Όσα έχεις ήδη μαζέψει μένουν έξω. Με τη δική σου αρίθμηση, σπίτι είναι οι θέσεις 1–6.

• Το ακριβές ζάρι βγάζει πούλι από την αντίστοιχη θέση: το 4 βγάζει από τη δική σου θέση 4.
• Μπορείς να παίξεις το ζάρι με άλλη νόμιμη κίνηση, αρκεί να τηρείς την υποχρεωτική χρήση των ζαριών.
• Με μεγαλύτερο ζάρι βγάζεις μόνο από την πιο μακρινή θέση που έχει πούλι σου. Αν έχεις πούλια στις δικές σου θέσεις 5 και 2, το 6 βγάζει από την 5, όχι από τη 2.

Η χρήση των περισσότερων ζαριών εξακολουθεί να προηγείται. Με δεκατέσσερα πούλια έξω, ένα στη δική σου θέση 3 και ζαριά 1 και 3, παίζεις 3→2 με το 1 και μετά βγάζεις με το 3. Αν έβγαζες κατευθείαν με το 3, θα άφηνες αχρησιμοποίητο ένα ζάρι που μπορούσε να παιχτεί.

Το πλακωμένο πούλι εξακολουθεί να μετρά στη θέση του. Αν είναι έξω από το σπίτι σου, δεν αρχίζεις μάζεμα. Αν είναι μέσα, δεν κινείται ούτε βγαίνει, και δεν το αγνοείς όταν βρίσκεις την πιο μακρινή κατειλημμένη θέση σου.

Για παράδειγμα, με δικό σου πλακωμένο πούλι στη δική σου θέση 5 και ελεύθερο στη 2, το 6 δεν βγάζει το πούλι της 2: υπάρχει ακόμη πιο πίσω το πούλι της 5. Το ακριβές 2 μπορεί να βγάλει από τη 2, αν το επιτρέπουν και οι υπόλοιπες υποχρεώσεις της ζαριάς.

Νίκη και πόντοι

Κερδίζεις όταν μαζέψεις και τα δεκαπέντε πούλια. Παίρνεις 1 πόντο αν ο αντίπαλος έχει μαζέψει έστω ένα, ή 2 πόντους αν δεν έχει μαζέψει κανένα. Η νίκη με δύο πόντους λέγεται μαρς. Δεν υπάρχει τριπλή νίκη ή κύβος διπλασιασμού.

Μπορείς να παίξεις μία παρτίδα ή να τη συνδυάσεις με τα άλλα παιχνίδια στο Τρίο: Πόρτες, Πλακωτό και Φεύγα.

Το αποτέλεσμα από πλάκωμα μάνας μπορεί να κρίνει την παρτίδα πριν ολοκληρωθεί το μάζεμα. Για τις διαφορές ανάμεσα στα παιχνίδια, δες τον οδηγό για το τάβλι και τη Φεύγα. Κανόνες αναφοράς: Backgammon Galore: Plakoto.